Τα Χριστούγεννα που χάσαμε - Τα Χριστούγεννα που κρατάμε...

Κάθε χρόνο, τα Χριστούγεννα έρχονται ξανά να μας δώσουν μια μικρή ανάσα χαράς, μια ανάσα που έστω και για λίγο μας βοηθά να αφήσουμε στην άκρη τα καθημερινά άγχη και τις έγνοιες. Ο καθένας μας βιώνει αυτές τις Άγιες Ημέρες με τον δικό του τρόπο, κουβαλώντας μέσα του μνήμες, εικόνες και συναισθήματα. Για άλλους, τα Χριστούγεννα παραμένουν μια οικογενειακή γιορτή γεμάτη φως. Για άλλους, μια ευκαιρία περισυλλογής. Για όλους όμως, η γέννηση του Χριστού είναι η γέννηση της ελπίδας, της χαράς και της αισιοδοξίας. Μια βόλτα στα εμπορικά κέντρα και στους στολισμένους δρόμους αρκεί για να μας προσγειώσει απότομα. Ο λαμπερός διάκοσμος μπορεί να εντυπωσιάζει, όμως συχνά μοιάζει απρόσωπος, επιτηδευμένος, σχεδόν ψεύτικος. Τα σημερινά Χριστούγεννα έχουν λίγη σχέση με τα βιώματα των παλαιότερων γενεών. Το Θείο Βρέφος έχει δώσει τη θέση του στον εύθυμο Santa Claus, μια φιγούρα που γεννήθηκε από το μάρκετινγκ της Coca-Cola και καθιερώθηκε ως πρεσβευτής της καταναλωτικής κουλτούρας. Χρόνο με τον χρόνο, το θρησκευτικό στοιχείο της γιορτής υποχωρεί. Στη θέση του κυριαρχεί ένας υπερβολικός υλισμός: φώτα, εκπτώσεις, ουρές στα ταμεία, ένας πυρετός αγορών που συχνά μας απομακρύνει από το βαθύτερο νόημα των ημερών. Κάπου λείπει η ζεστασιά, η πίστη, το συναίσθημα, εκείνο το άγγιγμα που κάποτε ένωνε οικογένειες, γειτονιές και κοινότητες. Ταυτόχρονα, τα τελευταία χρόνια έχει ανοίξει μια συζήτηση γύρω από το κατά πόσο πρέπει οι δημόσιοι χώροι και οι θεσμοί να προβάλλουν καθαρά χριστιανικά σύμβολα, δεδομένης της πολιτισμικής ποικιλότητας των σύγχρονων κοινωνιών. Σε μια εποχή νέων πολιτικών πραγματικοτήτων, με τον φόβο μήπως κάποιος «προσβληθεί», βλέπουμε όλο και συχνότερα να υποχωρούν παραδόσεις αιώνων. Σε ορισμένες περιπτώσεις ιερά σύμβολα απομακρύνονται, ενώ άλλοτε ιστορικοί ναοί κατεδαφίζονται για να δώσουν τη θέση τους σε συγκροτήματα κατοικιών ή εμπορικά κέντρα. Ίσως να μοιάζει υπερβολικό, αλλά δεν είναι λίγοι εκείνοι που πιστεύουν ότι, αργά και μεθοδικά, οδεύουμε προς μια σταδιακή απομάκρυνση από τις χριστιανικές μας ρίζες, ίσως και προς την υποβάθμιση της ίδιας της γιορτής των Χριστουγέννων. Όχι όμως και των δώρων… αυτά φαίνεται πως θα μείνουν για πάντα. Ακόμη και τα κάλαντα αλλάζουν περιεχόμενο: ξωτικά, τάρανδοι και χιονάνθρωποι πρωταγωνιστούν, την ώρα που το «Καλά Χριστούγεννα» δίνει τη θέση του στο ουδέτερο «Καλές Διακοπές». Είναι σαν το πνεύμα των Χριστουγέννων να ξεθωριάζει σιγά σιγά μέσα σε μια χοάνη πολιτισμικής ουδετεροποίησης. Κι όμως, πολλοί από εμάς συνεχίζουμε να μένουμε πιστοί στις παραδόσεις μας. Γιορτάζουμε τη γέννηση του Θεανθρώπου με κατάνυξη, ανάβουμε κεράκι, ψέλνουμε, θυμόμαστε ιστορίες και πατροπαράδοτα έθιμα που μας συνδέουν με τις ρίζες μας. Για εμάς, τα Χριστούγεννα παραμένουν μια γιορτή ζεστασιάς, πίστης και ανθρώπινης επαφής. Τα δικά μας «Γνήσια Χριστούγεννα» εξακολουθούν να σηματοδοτούν ένα νέο ξεκίνημα, μια νέα ζωή, μια νέα ελπίδα. Και αυτή την ελπίδα έχουμε ανάγκη όσο ποτέ... Ευτυχισμένα Χριστούγεννα!

ΚΕΜΠΕΚ - Λαικισμός χωρίς όρια...

Η διαφορετικότητα αποτελεί πλέον θεμελιώδες στοιχείο των σύγχρονων κοινωνιών. Ο όρος περιγράφει το σύνολο των διαφορών που χαρακτηρίζουν άτομα ή ομάδες, εθνικότητα, φύλο, ηλικία, θρησκεία, αναπηρία, σεξουαλικός προσανατολισμός και αξίες και παράλληλα αναγνωρίζει την ανάγκη σεβασμού και προστασίας τους. Στον Καναδά, μια χώρα που οικοδομήθηκε πάνω στις αρχές της πολυπολιτισμικότητας, η έννοια αυτή αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της ταυτότητας του κράτους. Από την ίδρυσή του, ο Καναδάς αποτελεί προορισμό ανθρώπων από διαφορετικά μέρη του κόσμου, με ποικίλες παραδόσεις, θρησκείες και πολιτισμικά χαρακτηριστικά. Το Καναδικό Σύνταγμα παρέχει ισχυρές εγγυήσεις για τις θεμελιώδεις ελευθερίες όλων των πολιτών, συμπεριλαμβανομένων της θρησκευτικής ελευθερίας, της ελευθερίας της συνείδησης και της ελεύθερης έκφρασης. Αυτές οι αρχές έχουν συμβάλει στη διαμόρφωση ενός συστήματος διακυβέρνησης που προτάσσει την ισότητα και την προστασία των μειονοτήτων. Ωστόσο, η επαρχία του Κεμπέκ ακολουθεί έναν ιδιαίτερο δρόμο. Σε μια προσπάθεια να κατοχυρώσει την κοσμικότητα ως κεντρική αξία του πολιτικού της συστήματος, η κυβέρνηση θέσπισε το 2019 τον Νόμο 21, ο οποίος απαγορεύει σε δημόσιους λειτουργούς που κατέχουν θέσεις εξουσίας, όπως δασκάλους, αστυνομικούς και δικαστικούς, να φέρουν εμφανή θρησκευτικά σύμβολα κατά την άσκηση των καθηκόντων τους. Η ρύθμιση αυτή, που υιοθετήθηκε στο όνομα της ουδετερότητας του κράτους, πυροδότησε έντονες αντιδράσεις τόσο εντός της επαρχίας όσο και σε εθνικό επίπεδο. Η συζήτηση αναζωπυρώθηκε πρόσφατα με την κατάθεση του νομοσχεδίου 9, το οποίο εισάγει επιπρόσθετους περιορισμούς, συμπεριλαμβανομένης της απαγόρευσης της δημόσιας προσευχής. Οργανώσεις πολιτικών δικαιωμάτων εκφράζουν έντονη ανησυχία, υποστηρίζοντας ότι οι νέες ρυθμίσεις στοχοποιούν ιδιαίτερα θρησκευτικές μειονότητες και περιορίζουν δικαιώματα που προστατεύονται από το ομοσπονδιακό Σύνταγμα. Τα ερωτήματα που τίθενται είναι κρίσιμα: Γιατί το Κεμπέκ επιλέγει μια νομοθετική πορεία που φαίνεται να συγκρούεται με θεμελιώδεις συνταγματικές αρχές; Και ποιες θα μπορούσαν να είναι οι κοινωνικές και πολιτικές επιπτώσεις μιας τέτοιας προσέγγισης; Για τους υποστηρικτές των περιορισμών, οι νόμοι αυτοί αποτελούν αναγκαία βήματα για τη διασφάλιση της κοσμικότητας του κράτους και της κοινωνικής συνοχής. Υποστηρίζουν ότι οι νέοι μετανάστες οφείλουν να ενσωματώνονται στις αξίες της πλειοψηφίας και να αποδέχονται την ιδιαίτερη πολιτισμική ταυτότητα του Κεμπέκ. Από την άλλη πλευρά, επικριτές των μέτρων επισημαίνουν ότι η επιβολή τέτοιων περιορισμών υπονομεύει την εμπιστοσύνη των πολιτών στις δημοκρατικές ελευθερίες και δημιουργεί ένα περιβάλλον διαχωρισμού. Αναρωτιούνται κατά πόσο είναι δίκαιο να ζητείται από πολίτες που πληρώνουν φόρους, στηρίζουν την οικονομία και συμμετέχουν ενεργά στην κοινωνία, να αποποιηθούν βασικές εκφάνσεις της θρησκευτικής ή πολιτισμικής τους ταυτότητας. Το ζήτημα παραμένει ιδιαίτερα σύνθετο και διχαστικό. Καθώς το Κεμπέκ συνεχίζει να αναζητά τη δική του πολιτική και πολιτισμική ισορροπία, ο δημόσιος διάλογος γύρω από τα δικαιώματα, την ελευθερία έκφρασης και την κοινωνική ενσωμάτωση αναμένεται να ενταθεί. Το αποτέλεσμα αυτής της συζήτησης δεν θα καθορίσει μόνο το μέλλον της κοσμικότητας στο Κεμπέκ, αλλά και τη συνολική κατεύθυνση της πολυπολιτισμικής ταυτότητας του Καναδά...

Επέρχεται η Ένωση των Εκκλησιών;

Σε μία στιγμή υψηλού συμβολισμού για ολόκληρο τον Χριστιανικό κόσμο, ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος και ο Πάπας Ρώμης Λέων ΙΔ’ συναντήθηκαν την περασμένη εβδομάδα στη Νίκαια της Βιθυνίας, εκεί όπου πριν από 1.700 χρόνια συγκλήθηκε η Α΄ Οικουμενική Σύνοδος και διαμορφώθηκε το «Πιστεύω», το θεμελιώδες κείμενο που ενώνει δισεκατομμύρια πιστών. Η κοινή εμφάνιση του Πατριάρχη και του Πάπα άνοιξε αναπόφευκτα τη συζήτηση για την πιθανότητα συνέχισης, ή και αναθέρμανσης του διαλόγου περί ένωσης των δύο Μεγάλων Εκκλησιών: της Ανατολικής Ορθόδοξης και της Ρωμαιοκαθολικής. Για ορισμένους, η συγκυρία μοιάζει ιδανική. Θεωρούν ότι μετά από αιώνες θεολογικών διαφορών και ιστορικών εντάσεων, ίσως έχει έρθει ο καιρός να αναζητηθούν συγκλίσεις, σε μία εποχή που η θρησκεία φαίνεται να χάνει έδαφος στη Δύση. Άλλοι ωστόσο παραμένουν επιφυλακτικοί, υπενθυμίζοντας ότι οι διαφορές δεν είναι μόνο τυπικές αλλά άπτονται βαθιών θεολογικών και εκκλησιολογικών ζητημάτων. Το Σχίσμα του 1054 υπήρξε το αποτέλεσμα μακράς συσσώρευσης εντάσεων ανάμεσα στην Ανατολή και τη Δύση. Διαφορετικές παραδόσεις, διαφορετικά λειτουργικά και διοικητικά συστήματα, ακόμη και διαφορετική εκκλησιαστική νοοτροπία, είχαν ήδη δημιουργήσει βαθιές χαραμάδες πολύ πριν την επίσημη ρήξη. Κι όμως, δεκάδες αιώνες μετά, η ιστορική μνήμη δεν έχει σβήσε, αλλά μοιάζει να λειτουργεί περισσότερο ως υπενθύμιση του τι μπορεί να διχάσει, παρά του τι ενώνει. Στις χριστιανικές κοινότητες παγκοσμίως οι συζητήσεις φουντώνουν. Μία μερίδα πιστών θεωρεί σχεδόν αυτονόητο ότι όσοι πιστεύουν στον Χριστό και στην Ανάστασή Του θα πρέπει κάποια στιγμή να μοιραστούν και κοινή πνευματική πορεία. Άλλοι, πιο συντηρητικοί, επιμένουν ότι οι θεολογικές διαφορές δεν είναι «λεπτομέρειες», αλλά θεμέλια που δεν μπορούν ούτε να αγνοηθούν ούτε να απλοποιηθούν. Πέρα όμως από τις θεολογικές αντιπαραθέσεις, υπάρχει μία πραγματικότητα που δεν μπορεί να αγνοηθεί: οι νέοι απομακρύνονται από την Εκκλησία. Πρόσφατη έρευνα του οργανισμού Barna Group κατέδειξε ότι λιγότερο από το 1% των νέων ενηλίκων διαθέτει βιβλική κοσμοθεωρία, ένα ποσοστό που προκαλεί έντονο προβληματισμό. Ο κυριότερος λόγος; Ένας αυξανόμενος διανοητικός σκεπτικισμός, αποτέλεσμα της απουσίας συστηματικής διδασκαλίας της Αγίας Γραφής τόσο στο σπίτι όσο και μέσα στην ίδια την Εκκλησία. Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, γεννάται ένα αμείλικτο ερώτημα: Μήπως οι Εκκλησίες, προκειμένου να προστατεύσουν την ίδια την ύπαρξη και συνέχεια του Χριστιανισμού, θα πρέπει να αφήσουν κατά μέρος τις διαφορές τους και να συστρατευθούν; Ή μήπως η διατήρηση του δόγματος, ακόμη κι αν οδηγεί σε διαίρεση, αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση για τη διατήρηση της ταυτότητάς τους; Σε μια εποχή όπου ο Χριστιανισμός αντιμετωπίζει προκλήσεις που δεν θα μπορούσαν να φανταστούν ούτε οι Πατέρες της Α΄ Οικουμενικής Συνόδου, ο διάλογος δείχνει ίσως πιο απαραίτητος από ποτέ. Το μόνο βέβαιο είναι ότι η ιστορία συνεχίζει να γράφεται. Και όπως πάντα, η πορεία της Εκκλησίας θα καθοριστεί όχι μόνο από ιεράρχες και θεολόγους, αλλά και από τις κοινωνίες που καλείται να υπηρετήσει…