Δύο μέτρα και δύο σταθμά

Στους διαδρόμους της εξουσίας στην Οτάβα, η πολιτική ηγεσία, κυβέρνηση και αξιωματική αντιπολίτευση, ενορχηστρώνει το τελευταίο διάστημα μια συστηματική επίκληση του πατριωτικού συναισθήματος των Καναδών. Το αφήγημα είναι σαφές και προβάλλεται με ένταση: απαιτείται άμεση εθνική συσπείρωση απέναντι στις εξωτερικές πιέσεις και τις εμπρηστικές δηλώσεις του Αμερικανού Προέδρου Ντόναλντ Τραμπ περί μετατροπής του Καναδά σε 51η πολιτεία των ΗΠΑ. Αναμφίβολα, η προάσπιση της εθνικής κυριαρχίας, των κυριαρχικών δικαιωμάτων και της οικονομικής σταθερότητας αποτελεί πρωταρχικό και αδιαμφισβήτητο καθήκον κάθε σοβαρού κράτους. Κανείς πολίτης που σέβεται την ιστορία, τους θεσμούς και την υπόσταση της χώρας του δεν θα διαφωνούσε με την ανάγκη περιφρούρησης των εθνικών συμφερόντων απέναντι σε εξωτερικές επιβουλές. Ωστόσο, πίσω από αυτή τη βιτρίνα της εθνικής ομοψυχίας, αποκαλύπτεται ένα θεσμικό και πολιτικό παράδοξο που εκθέτει την κρατική ηγεσία σε κατηγορίες για βαθιά υποκρισία και αδικαιολόγητη διορατικότητα. Την ίδια στιγμή που το πολιτικό σύστημα ζητά από τους πολίτες να περιφρουρήσουν την ακεραιότητα του Καναδά, η ίδια η πολιτεία επιδεικνύει μια πρωτοφανή ανοχή απέναντι σε δυνάμεις που εργάζονται ανοιχτά για τη διάλυσή του. Η θεσμική παρουσία κομμάτων όπως το ομοσπονδιακό Bloc Québécois και το επαρχιακό Parti Québécois, συνιστά μια πολιτική αντίφαση με βαρύτατο τίμημα. Ο αποκλειστικός λόγος ύπαρξης και η βασική πολιτική ατζέντα αυτών των σχηματισμών δεν είναι άλλος από την πλήρη απόσχιση του Κεμπέκ και την οριστική κατάργηση της Καναδικής Συνομοσπονδίας. Το πλέον προκλητικό στοιχείο αυτής της εξίσωσης είναι ότι οι εν λόγω μηχανισμοί διάσπασης χρηματοδοτούνται, στελεχώνονται και συντηρούνται απευθείας από το υστέρημα των ίδιων των Καναδών φορολογουμένων. Εκατομμύρια δολάρια διοχετεύονται ετησίως από τα δημόσια ταμεία για να καλύψουν τη λειτουργία, τις εκστρατείες και την προπαγάνδα κομμάτων που ως μοναδική προγραμματική πρόταση έχουν τη διάλυση της χώρας με οποιοδήποτε κόστος. Η κρατική εξουσία επιλέγει να μην θεωρεί τις τάσεις αυτές ως απειλή για την εθνική υπόσταση, εφαρμόζοντας μια απροκάλυπτη πολιτική δύο μέτρων και δύο σταθμών: αυστηρή εγρήγορση για τις ρητορικές απειλές πέραν των νοτίων συνόρων, αλλά πλήρης θεσμική ανοχή και επιδότηση στην εσωτερική υπονόμευση. Η κατάσταση αυτή λαμβάνει ανησυχητικές διαστάσεις αν αναλογιστεί κανείς τις τρέχουσες πολιτικές εξελίξεις και τις δημοσκοπικές τάσεις. Το Parti Québécois, το οποίο καταγράφει προβάδισμα στις δημοσκοπήσεις, έχει ήδη καταστήσει σαφές ότι η ανάληψη της εξουσίας θα σημάνει την έναρξη διαδικασιών για τη διεξαγωγή νέου δημοψηφίσματος απόσχισης. Η απειλή αυτή δεν είναι θεωρητική, αλλά άμεση και θεσμικά δρομολογημένη. Η πολιτική ηγεσία οφείλει να αναλογιστεί την ευθύνη της απέναντι στην ιστορία και τους πολίτες. Δεν είναι δυνατόν να απαιτείται από τους πολιτικά υπεύθυνους Καναδούς να επιδείξουν εθνική συνείδηση απέναντι σε εξωτερικούς παράγοντες, όταν το ίδιο το σύστημα επιδοτεί, νομιμοποιεί και συντηρεί την αποδόμησή του εκ των έσω. Οι Καναδοί ψηφοφόροι καλούνται πλέον να αναλύσουν τα δεδομένα και να βγάλουν τα δικά τους αμείλικτα συμπεράσματα...