Καναδάς - Ε.Ε. Οφέλη και διλήμματα

Ο Καναδάς φαίνεται να βρίσκεται μπροστά σε μια σημαντική αλλαγή στρατηγικής. Ο πρωθυπουργός Μαρκ Κάρνεϊ επιδιώκει μια στενότερη και πιο ιδιαίτερη σχέση με την Ευρωπαϊκή Ένωση, σε μια περίοδο κατά την οποία οι παραδοσιακά στενοί δεσμοί της Οτάβα με την Ουάσιγκτον δοκιμάζονται έντονα. Η επιβολή αμερικανικών δασμών στα καναδικά προϊόντα και η κλιμάκωση της εμπορικής αντιπαράθεσης έχουν ενισχύσει την ανάγκη του Καναδά να αναζητήσει νέες αγορές και να διευρύνει τις διεθνείς του συνεργασίες. Η Ευρώπη, με τη μεγάλη ενιαία αγορά της, αποτελεί μια προφανή και ιδιαίτερα σημαντική επιλογή. Ο Κάρνεϊ έχει ξεκαθαρίσει ότι ο Καναδάς δεν επιδιώκει την πλήρη ένταξή του στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Αντίθετα, η κυβέρνηση εξετάζει τη δημιουργία μιας νέας μορφής σχέσης, η οποία θα μπορούσε να είναι στενότερη από μια απλή εμπορική συμφωνία, χωρίς όμως να οδηγεί σε πλήρη ένταξη. Δημοσιεύματα έχουν αναφερθεί ακόμη και στο ενδεχόμενο ενός καθεστώτος «συνδεδεμένου μέλους». Μια τέτοια εξέλιξη θα δημιουργούσε ένα διαφορετικό μοντέλο συνεργασίας ανάμεσα στην Ευρωπαϊκή Ένωση και μια χώρα που βρίσκεται εκτός της ευρωπαϊκής ηπείρου. Το ενδιαφέρον όμως δεν περιορίζεται στους οικονομικούς και διπλωματικούς κύκλους. Η προοπτική μιας ακόμη στενότερης σχέσης με την Ευρώπη έχει προκαλέσει συζήτηση και μεταξύ των Καναδών, ιδιαίτερα γύρω από το ενδεχόμενο ελεύθερης μετακίνησης και εργασίας. Σε περίπτωση πλήρους ένταξης στην Ε.Ε., οι Καναδοί θα μπορούσαν θεωρητικά να αποκτήσουν δικαιώματα αντίστοιχα με εκείνα των Ευρωπαίων πολιτών, μεταξύ άλλων τη δυνατότητα να ζουν και να εργάζονται σε χώρες της Ένωσης. Για αρκετούς πολίτες αυτό θα σήμαινε περισσότερες επιλογές εργασίας, σπουδών και εγκατάστασης, αλλά και την ευκαιρία να αναζητήσουν ένα διαφορετικό περιβάλλον ζωής. Μια τέτοια εξέλιξη, ωστόσο, δεν θα ήταν χωρίς κόστος και δυσκολίες. Η πλήρης ένταξη θα απαιτούσε σημαντικές προσαρμογές στη νομοθεσία, στην οικονομία και στους θεσμούς του Καναδά. Παράλληλα, θα δημιουργούσε ερωτήματα για το πώς θα επηρεάζονταν οι σχέσεις της χώρας με τις ΗΠΑ. Το μεγαλύτερο ίσως ερώτημα είναι κατά πόσο ο Καναδάς μπορεί να ισορροπήσει ανάμεσα στις δύο πλευρές του Ατλαντικού, χωρίς να διαταράξει τις υφιστάμενες οικονομικές του σχέσεις. Η προσέγγιση με την Ευρώπη θα μπορούσε να αποτελέσει μια σημαντική ευκαιρία διαφοροποίησης, αλλά ταυτόχρονα θα απαιτούσε προσεκτικούς χειρισμούς. Σε κάθε περίπτωση, η συζήτηση δείχνει ότι κάτι αλλάζει στην εξωτερική και οικονομική στρατηγική της Οτάβα. Ο Καναδάς δεν εγκαταλείπει την αμερικανική αγορά, αλλά φαίνεται αποφασισμένος να μην εξαρτάται αποκλειστικά από αυτήν. Και καθώς η σχέση με την Ουάσιγκτον γίνεται πιο δύσκολη, οι Βρυξέλλες αποκτούν για τον Καναδά μια σημασία που μέχρι πρόσφατα θα ήταν δύσκολο να φανταστεί κανείς. Η πλήρης ένταξη του Καναδά στην Ευρωπαϊκή Ένωση παραμένει, προς το παρόν, ένα υποθετικό σενάριο. Η συζήτηση όμως έχει ήδη ξεκινήσει και ίσως το σημαντικότερο είναι ότι για πρώτη φορά εξετάζεται σοβαρά πόσο κοντά μπορεί να βρεθεί ο Καναδάς στην Ευρώπη.